Filozofların Tutarsızlığı adlı eser, İmam Gazali tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2002'de okurlarla buluşmuştur. Kitaptan seçilen bu sözler, okur oylarıyla sıralanarak burada toplandı.
Filozofların Tutarsızlığı'dan En Beğenilen Alıntılar
Mâhiyeti reddetmek, hakikati reddetmektir; hakikat reddedilince de geriye sadece "varlık" lafzı kalır. Hâlbuki bir mâhiyete nisbet edilmediği sürece asla varlığın bir nesnesinden söz edilemez.
📖 Sayfa 118 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Vuku'buluşu düşünülebildiğine göre, kudrete izâfeti niçin düşünülmesin?
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Bazen iki kişi arasında öyle bir sevgi oluşur ki bunu sebebi ne güzelik ne de başka bir dünyevi faydadır; tamamen ruhlar arasındaki uyumdur.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
"Akıllı düşman cahil dosttan daha iyidir"
📖 Sayfa 7 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Şüphesiz bilgi bir üstünlük, onun yokluğu ise eksikliktir.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Bilginin yokluğu varsayılsa bile bilinen yok sayılmaz. Hâlbuki bilinenin yok sayılmasıyla bilgi de yok sayılır.
📖 Sayfa 86 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Tarihin şahit olduğu bu müstesna şahsiyet engin bilgisi, derin vukufu, keskin zekâsı ve coşkun imanının verdiği özgüven ve samimiyetin sonucu olarak hiçbir meseleye peşin hükümle yaklaşmamış; aksine ele aldığı problemi bütün boyutlarıyla inceleyerek hakkını vermeye çalışmıştır. Bunu gerçekleştirmek üzere hasmının o konudaki görüşlerini delilleriyle birlikte aktarır, hatta o görüşleri olağanüstü güzellikteki üslûbuyla daha anlaşılır bir tarzda ifade eder; sonra da onları teker teker inceler, irdeler, eleştirir; bu arada zaman zaman polemiğe başvurduğu ve alaycı ifadeler kullandığı da görülür.
📖 Sayfa 11 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Halbuki kendi zâtını bilen kendinden sâdır olanı da bilir.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Fiilin hakiki anlamını reddedip, Müslümanlara şirin görünmek için sadece lafınızı söylemekle yetiniyorsunuz. Bari şanı yüce olan Allah'ın hiçbir fiili bulunmadığını söyleyin de inancınızın müslümanlarınkine aykırı olduğu iyice ortaya çıksın!
📖 Sayfa 61 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
[Filozofların] "nâtıka" adını verdikleri -ki nâtıkadan maksat akleden olup, görünüşte aklın en özel ürünü nutk yani konuşma olduğu için ona nisbet edilmiştir-insana ait akleden nefse gelince, onun biri bilme, diğeri yapma olmak üzere iki gücü vardır.
📖 Sayfa 180 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Filozoflar dinin temel ilkelerine saldırmaktadırlar. O halde bizler onlara karşı birleşmeliyiz, zira sıkıntı anlarında kin ve nefret ortadan kalkar.
📖 Sayfa 9 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Dine uygun olmayan yollarla dine yardım etmeye çalışanların dine verdiği zarar, dine açıkça saldıranların verdiği zarardan daha büyüktür.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Şüphe duymayan hakikati bulamaz.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Göğü devri olarak hareket ettirense, göklerin nefisleridir. Buna göre gökler canlıdır, nefisleri ile olan ilişkisi de bizim nefislerimizin bedenlerimizle olan ilişkisi gibidir. Şu var ki, göklerin nefisleri ezelidir. Ezeli olması sebebiyle nefsin durumları tekdüze (teşavüh) olunca, hareketlerinin durumları da tekdüze, yani sürekli devri olacaktır.
📖 Sayfa 30 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Belli bir görüşü tamamıyla anlamadan ona yapılacak itiraz, karanlığa taş atmaktan başka bir şey değildir.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
"Din; anlamlardan fariğ olan (soyutlanmış) ifâdeleri kullanmakla tamamlanmaz (gerçekleşmez)."
📖 Sayfa 59 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Zira kıt akılları basit bir kafa karışıklığıyla şüpheye düşürmek mümkündür.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
[Filozoflar) derler ki: Bedenin bütün cüzlerine ait güçler, kırk yıl ve sonrasında gelişmesini tamamlayarak duraklama dönemine girer ve zayıflar. Dolayısıyla görme, işitme ve öteki güçler zayıflar. Halbuki akli güçler çoğu zaman bu dönemden sonra güçlenir.
📖 Sayfa 195 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Körlük, selâmete şaş bakmadan daha yakındır.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Çünkü insan bedeniyle değil, nefsiyle insandır.
📖 Sayfa 218 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
"Akıllar ve akıllılar yok olsalar da şüphesiz ki imkân hali bâki kalır."
📖 Sayfa 43 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Budalalık kurtuluşa, keskin zekadan;kötülük de selamete, şaşı bakmaktan daha yakındır.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Kıt akıllı olduğu halde zeki görünmek isteyen biri, mantık adını duyduğu zaman onun, sadece filozofların bildiği, kelamcıların ise bilmediği ilginç bir ilim olduğunu sanır.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
☆
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Filozofların sabit ve sağlam görüşleri yoktur.
☆
...
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Oysa gerçekte aklı ona ihanet etmiş ve onu ahmaklığa sürüklemiştir.
Zira şimdi fâil Allah Teâlâ'nın kendisidir ve o, fiilini bilir.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
"Allah'ın yolundan döndüren, onda eğrilik arayan ve aynı zamanda ahireti inkar eden bir topluluğu izliyorlardı.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Hud,11/19
Oysa âlemin ezeli bir irade ile yaratılmış olduğuna inananların sayısını hiçbir ülke kuşatamaz ve hiçbir sayı belirleyemez. Bunların, bildikleri halde inat olsun diye akla karşı gelmeyeceklerinde şüphe yoktur. O halde bu durumun imkânsızlığını gösteren kesin kanıtın mantık kurallarına dayandırılması gerekir; çünkü anlattıklarınızın hepsinde bir zorlama ve bizim azim ve irademize benzetme sözkonusudur. Bu ise yanlıştır. Zira ezeli irade sonradan olan amaçlara benzemez; bu konuda kesin delil olmaksızın sırf zorlama da yetmez.
📖 Sayfa 19 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Çünkü belli bir görüşü tamamıyla anlamadan ona yapılacak itiraz, karanlığa taş atmaktan başka bir şey değildir.
📖 Sayfa 90 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Allah'ın yarattığı şu âlemde, geleneksel olarak inandığı hakkı bırakıp herhangi bir bilgi ve araştırmaya dayanmaksızın bâtılı tasdike koşan kimsenin seviyesinden daha düşük hangi seviye olabilir!? Halkın en budalası bile bu onur kırıcı çukura düşmekten uzaktır. Çünkü onların mayasında, sapıklara benzeyerek zarif görünme sevdası yoktur! Budalalık kurtuluşa, keskin zekâdan; körlük de selâmete, şaşı bakmaktan daha yakındır.
📖 Sayfa 2 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
İlimsiz irâde düşünülemez.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Ve insan bir tek halde hem bir şeyin bileni, hem de bilmeyeni olabilir.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Bunu günümüzde söyleyecek olursak direk kabul edecek binlerce kişi çıkar :(
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Onlar (filozoflar) dediler ki: Gök, hareketleriyle Allah'a itaat etmekte ve ona yaklaşmak istemektedir.
(Allah'a) yaklaşmayı, ona mekânda yaklaşma isteği olarak (anlamak) câiz değildir, çünkü bu, muhâldir.
Bir şeyin başka bir şeye dönüşmesi düşünülemez. Çünkü siyah; bulanık (gri) renge dönüşünce bu durumda siyahlık bâki midir değil midir? Eğer (siyahlık) yoksa dönüşmemiş demektir. Siyahlık yok olmuş, onun dışında başka bir şey var olmuştur. Eğer (siyahlık) bulanıklıkla birlikte mevcut ise o yine değişmemiştir, ancak ona başkası eklenmiştir. Eğer siyahlık bâki ise ve bulanıklık yok ise yine (o şey) başka bir şekle dönüşmemiş, olduğu şekilde kalmıştır.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Biz, birbirine dokunduğu halde pamuğun yanmamasını mümkün görürüz; hatta ateşe dokunamadan da pamuğun yanıp kül olmasını mümkün sayarız.
📖 Sayfa 166 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Nitekim, «Akıllı düşman câhil dosttan daha hayırlıdır» denilmiştir.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Bu, sonradan var olan hakkında sorulabilecek bir sorudur. Ezelden beri var olan hakkında "Nasıl var oldu?" diye sorulmaz.
📖 Sayfa 120 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Din, gerçek anlamından yoksun bırakılmış kelimeleri kullanmakla kemâle ermez.
📖 Sayfa 61 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Hatta başlangıçta insan akılli olarak yaratılsa ve ona "Şu tiksinilen spermanın birbirine benzeyen cüzleri bir kadının rahminde benzer cüzlere bölünecek, o da et, sinir, kemik, damar, kıkırdak, yağ gibi farklı organlara ayrılacak, bunlardan muhtelif yapıda yedi tabakadan oluşan göz, sonra sertlik ve yumuşaklığı farklı dil ve dişler birarada oluşacak" dense aynı şekilde yaratılıştaki güzellikleri ona bir bir sayılıp dökülse bu insan ona "çürüyüp dağılmış kemikler haline geldikten sonra mı [diriltileceğiz]?" (en-Nâzi'ât 79/11) diyen mülhidlerin inkârından da büyük bir inkârla karşı çıkar.
📖 Sayfa 222 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
İrâdenin başladığı anda varlığın da başlaması gerekmiştir.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
«Kadîm» ve «Bâkî»nin neticesi şuna varır: O'nun varlığından önce bir yokluk yoktur, sonunda da yokluk O'na ilişemez.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Biz bir şeyin ancak küçülme yoluyla bozulacağını kabul etmiyoruz. Zira küçülme, bozulma türlerinden sadece biridir. Bu bakımdan bir şeyin en yetkin durumdayken ansızın bozulması uzak bir ihtimal değildir.
📖 Sayfa 50 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Mantıkta zikredildiği gibi yüklemli önermeler, şartlı önermelerle çelişmez. Çünkü bizim «isterse yapar» sözümüz olumlu bir şarttır. İstemedi ve yapmadı sözümüz ise olumsuz iki yüklemdir. Olumsuz yüklem olumlu şartla çelişmez.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Allah'ın yarattığı şu alemde, geleneksel olarak inandığı hakkı bırakıp herhangi bir bilgi ve araştırmaya dayanmaksızın bâtılı tasdike koşan kimsenin seviyesinden daha düşük hangi seviye olabilir?! Halkın en budalası bile bu onur kırıcı çukura düşmekten uzaktır. Çünkü onların mayasında, sapıklara benzeyerek zarif görülme sevdası yoktur! Budalalık kurtuluşa, keskin zekâdan; körlük de selâmete, şaşı bakmaktan daha yakındır.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Şöyleki; bir şeyin var olma gücü, o şeyin varlığından önce olur. O zaman (bir şeyin varlığı) o şeyin gayri için bulunur, varlık gücünün kendisi için olmaz.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Allah'ın sıfatları meselesinde, aklın hayret içinde kalması şaşılacak bir şey değildir. Asıl şaşılacak şey, filozofların kendilerine ve delillerine hayran kalması ve bu meseleleri bütün tutarsız ve çürüklüğüne rağmen, kesin bir bilgiyle bildiklerine inanmalarıdır.
📖 Sayfa 167 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Allah'ın yarattığı şu alemde, inandığı hakkı bırakıp herhangi bir bilgi ve araştırmaya dayanmaksızın bâtılı tasdike koşan kimsenin seviyesinden daha düşük hangi seviye olabilir?
📖 Sayfa 2 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Eğer (varlığın vâcip oluşu) kendisinden ise, ancak kendisi için (vâcip) olur. Şayet bir illetten dolayı ise bu takdirde (onun Vâcib'el Vücûd olması) ma'lûl olur.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
"...Nitekim aynı atta siyahlık ve beyazlık, aynı gözde siyah ve beyaz renk birarada bulunabilir, fakat yerleri farklıdır."
📖 Sayfa 188 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
"Bedenin bütün cüzlerine ait güçler, kırk yıl ve sonrasında gelişmesini tamamlayarak duraklama dönemine girer ve zayıflar. Dolayısıyla görme, işitme ve öteki güçler zayıflarlar. Hâlbuki akli güçler çoğu zaman bu dönemden sonra güçlenir."
📖 Sayfa 193 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Şeriatın öngörmediği bir yöntemle şeriata yardıma kalkışanın ona verdiği zarar, kendi yöntemiyle şeriata zarar vermek isteyenin ona vereceği zarardan daha büyüktür.Nitekim "Akıllı düşman cahil dosttan daha iyidir" denenmiştir.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
?! Halkın en budalası bile bu onur kırıcı çukura düşmekten uzaktır. ! Budalalık kurtuluşa, keskin zekâdan; körlük de selâmete, şaşı bakmaktan daha yakındır.
📖 Sayfa 2 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Allah'ın yarattığı şu âlemde geleneksel olarak inandığı hakkı bırakıp herhangi bir bilgi ve araştırmaya dayanmaksızın bâtılı tasdike koşan kimsenin seviyesinden daha düşük hangi seviye olabilir? Halkın en budalası bile bu onur kırıcı çukura düşmekten uzaktır.
📖 Sayfa 2 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Akıllı düşman cahil dosttan daha hayırlıdır
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Varlıktan önce yokluğun gelmesi fâilin fiili, sâni'in sun'u (yapısı) ndan dolayı değildir.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Çünkü bu varlığın, fâilden südûru; ancak ondan önce bir yokluğun düşünülmesiyie düşünülebilir. Yokluğun önceliği ise, fâilin fiilinden dolayı değildir. Binaenaleyh önceden bir yokluğun bulunması fâilin fiilinden değildir ve onunla ilişkisi yoktur. Fiil olması bakımından (önceki yokluğu) şart koşmak;
hiçbir şekilde fâilin etkisi olmayan bir şeyi şart koşmaktır.
Kıt akıllı olduğu halde zeki görünmek isteyen biri, mantık adını duyduğu zaman onun, sadece filozofların bildiği, kelâmcıların ise bilmediği ilginç bir ilim olduğunu sanır.
📖 Sayfa 11 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Cömertliği istemelidir, çünkü o cimrilikle, savurganlığın ortasıdır. Yiğitliği istemelidir çünkü o korkaklıkla kızgınlığın ortasıdır.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
"...Ayrıca mucize, tevâtürle sâbit ve dinin de doğruladığı bir olay olduğu için yalanlanamaz."
📖 Sayfa 173 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Hattâ bir kişi, mıknatısı ve onun demiri kendisine çektiğini görmese fakat ona bu durum (mıknatısın demiri çekmesi) anlatılsa o bunu inkâr eder ve demirin çekilmesinin ancak ona bağlı bir iple düşünülebileceğini söyler.
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
...
Bedenlerin diriltilmesinde onun gördüğünden başka bir metod bulunabileceğini nasıl uzak görüyor?
"...Nitekim yazma kudreti elde ve parmaklarda olup bunun bilgisi elde yoktur; çünkü elin kesilmesiyle bilgi ortadan kalkmaz. Elde yazma iradesi de yoktur, zira elin felç olmasından sonra da yazma irade edilebilir, fakat yazmak mümkün olmaz; bu, iradenin olmayışından değil, kudretin olmayışından ileri gelmektedir."
📖 Sayfa 187 · Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali
Sıkça Sorulan Sorular
Filozofların Tutarsızlığı kimin eseridir?
Filozofların Tutarsızlığı, İmam Gazali tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2002'de yayımlanmıştır. Türkçeye Mahmut Kaya, Hüseyin Sarıoğlu çevirmiştir.
Filozofların Tutarsızlığı kaç sayfadır?
Filozofların Tutarsızlığı, 521 sayfadır (Klasik Yayınları baskısı).
Filozofların Tutarsızlığı'nın en ünlü sözü nedir?
“Mâhiyeti reddetmek, hakikati reddetmektir; hakikat reddedilince de geriye sadece "varlık" lafzı kalır. Hâlbuki bir mâhiyete nisbet edilmediği sürece asla varlığın bir nesnesinden söz edilemez.”
Yorumlar
Yorumlar
Yorum Gönder