İmam Gazali'nin Kaleminden Tasavvuf Üzerine Unutulmaz Sözler — İnsanın Aldanışı

İmam Gazali'nin 2016'da yayımlanan İnsanın Aldanışı adlı eseri, Araştırma-İnceleme türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı Nefes Yayıncılık tarafından yayımlanmıştır. Kitaptan seçilen bu sözler, okur oylarıyla sıralanarak burada toplandı.

Yazar:İmam Gazali

İlk Yayın:2016

Yayınevi:Nefes Yayıncılık

Sayfa Sayısı:112

Dil:Türkçe

ISBN:9786059901291

Okuma Süresi:3 sa. 10 dk.

Türler:Araştırma-İnceleme, Din (İslam), Tasavvuf-Mezhepler-Tarikatlar

İnsanın Aldanışı'dan En Beğenilen Alıntılar

"Ey insan! İhsanı bol Rabb'ine karşı seni aldatan nedir?"
(İnfitâr, 6)

📖 Sayfa 35 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Bir defasında Hz.Ömer (r.a) Şam'a doğru sefere çıkmış, düşmanla karşı karşıya gelmişti. İzar giyinmiş, sarık takmıştı. Ayağında sandaletleri vardı. Bineğiyle sudan geçmek için sandaletlerini çıkarıp koltuğunun altına koymuş ilerliyordu. Onu bu halde görenler, "Müminlerin Emiri! Karşımızda düşman. Bu halde mi ilerliyorsun? dediklerinde, " Allah'ın İslam'la şereflendirdiği bir toplumuz. Gayrı başka şeylerde şeref ve izzet aranmaz." cevabını vermiştir.

📖 Sayfa 64 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

İbn Abbâs (r.a) şöyle demiştir:"Ahir zamanda sebepsiz yere yollara koyulup hacca gidenler çok olacak. Bu kişiler zengindir, çölleri aşarak hacca gider, günahkar olarak dönerler. Zira komşuları fakru zaruret içindedir, ancak ne onun halini hatırını sorar, ne de ona teselli olurlar."

📖 Sayfa 92 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Allah kelâmının asıl tadı mânâsındadır, telaffuzunda değil.

📖 Sayfa 81 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Zikir ve sohbet meclisleri, bir Müslümanın hayatına canlılık katmıyor, onu iyi ameller işlemeye teşvik etmiyorsa orada bulunmanın bir anlamı yoktur.

📖 Sayfa 95 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Bir kişi günde yüz defa Kur'an okusa, ancak onunla amel etmese Allah'ın cezasına müstahak olur.

📖 Sayfa 81 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

"Allah kelâmının asıl tadı manasındadır,
telaffuzunda değil."

📖 Sayfa 17 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Mal ve itibar sevgisi, suyun sebzeleri büyütmesi gibi kalpte nifakı yeşertir.

📖 Sayfa 14 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Gazzali;
Bir bölgede yeterli sayıda cami ve toplumda da bir çok fakir insan varken gösteriş amacıyla her sokakta bir cami inşa etmenin marifet olmadığını söyler...

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Halbuki iyilik yapmak sevmeyi gerektirmz. Bir kimse sevmese de başka birine iyilikte bulunabilir. Hatta yapılan iyilik ve ihsanlar böylesine bir yanılgıya sürüklediğinde bu kimsenin helâka sürüklenmesine bile sebep olabilir. İşte Allah’la (c.c) aldanış budur. Nitekim Allah Resûlü (s.a.s) şöyle buyurur: "Hastalarınızı dokunur düşüncesiyle yemeden içmeden menetmeniz gibi Allah, mümin kulunu sevmesine rağmen dünya nimetlerine karşı korur. "

📖 Sayfa 44 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Katıldığınız bir sohbet, dahil olduğunuz bir zikir halkası, sizi kötü alışkanlıklarınızdan alıkoymuyor, dünyadan bir adım daha uzaklaştırıp Allah'a (c.c) yakınlaştırmıyorsa bu iş Allah katında sizin eksi hanenize yazılır.

📖 Sayfa 95 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

"Ey insan! İhsanı bol Rabb'ine karşı seni aldatan nedir?"

📖 Sayfa 35 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Yalnız başlarınayken Allah 'tan (c.c) utanmayıp yapacakları şeyleri, insanlardan utandıkları için başkalarının yanında yapmazlar. Bunun sevgi ile uzaktan yakından alâkası olmadığını bilmezler.

📖 Sayfa 99 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Allah'ı (c.c) tanımadan O'nun sevgisinden söz etmek mümkün değildir.

📖 Sayfa 70 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

"Nefisten temizlenmesi en zor ve en tehlikeli olan şey hubb-i riyâsettir."

📖 Sayfa 22 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Takva sahibi olmak her Müslümana farzdır.

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Sanıyorlar mı ki, onlara verdiğimiz servet ve oğullar ile, kendilerine faydalar sağlamak için can atıyoruz? Hayır, onlar işin farkına varmıyorlar.

📖 Sayfa 44 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Şeytana ayartma, yoldan çıkarma, saptırma izni verilmişken, dünyamız nasıl aldanış yurdu olmasın?

📖 Sayfa 35 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Bir şeyler ummak için önce çalışmak lazım. Çalışmadan ummak, bir çeşit aldanmadır.

📖 Sayfa 16 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Dünya hayatıyla aldananlar, "Her zaman peşin veresiyeden daha kârlıdır. Dünya peşin, âhiretse veresiyedir. Dünya lezzetleri kesinken åhiret lezzetleri şüphelidir. Kesin olan bir lezzeti, şüpheli bir lezzet için terk etmeyiz." derler. Bu, Allah'ın (c.c) lânetine uğrayan iblisin mantığıyla bire bir aynıdır. O şöyle demişti: "Ben ondan (Hz. Adem) daha hayırlıyım. Beni ateşten, onu ise balçıktan yarattın." (Såd, 76) Iblis, burada kendisini Hz. Âdem (a.s) ile kıyaslamış ve önemli olanın neden yaratıldıkları olduğu yanılgısına kapılmıştır.

📖 Sayfa 41 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

" Kalp ıslah edilmedikçe kötü ahlakın eserleri daima dışta görülür,bundan kurtuluş yoktur. "

📖 Sayfa 33 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Katıldığınız bir sohbet, dahil olduğunuz bir zikir halkası, sizi kötü alışkanlıklarınızdan alıkoymuyor, dünyadan bir adım uzaklaştırıp Allah'a (c.c) yakınlaştırmıyorsa bu iş Allah katında sizin eksi hanenize yazılır.

📖 Sayfa 95 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Tevekkül, insanın kendini tehlikeye atması, hazırlıksız bir işe koyulması değildir. Tevekkül, bir işe başlamadan önce hazırlık yapmak, tedbirli olmak, sonra Allah'a (c.c) güvenmektir.

📖 Sayfa 99 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Bilsin ki insan için kendi çalışmasından başka bir şey yoktur.

📖 Sayfa 52 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

" Kişinin kendisine faydası dokunmayan şeyi terketmesi müslüman oluşunun nişanıdır. "

📖 Sayfa 54 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Onca fakir fukara varken, her sokakta birer cami inşa etmek marifet değildir.

📖 Sayfa 91 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Bir defasında Hz. Ömar (r.a) Şam’a doğru sefere çıkmış, düşmanla karşı karşıya gelmişti. İzar giyinmiş, sarık takmıştı. Ayağında sandaletleri vardı. Bineğiyle sudan geçmek için sandaletlerini çıkarıp koltuğunun altına koymuş ilerliyordu. Onu bu hale görenler, “Müminlerin Emiri! Karşımızda düşman. Bu halde mi ilerliyorsun?” dediklerinde, “Allah’ın İslam’la şereflendirdiği bir toplumuz. Gayrı başka şeylerde şeref ve izzet aranmaz.” cevabını vermiştir.

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Câmiden maksat topluca ibadet edilebilecek bir mekânın sağlanmasıdır.

Bu nedenle bir muhitte bir câminin bulunması yeterlidir.
Onca fakir fukara varken, her sokakta birer câmi inşa etmek mârifet değildir.

📖 Sayfa 91 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Babasının salih bir kimse olmasıyla Allah'ın (c.c) azâbından korunacağını sanan kişi, babasının yiyip içtikleriyle kendisinin doyacağını sanan kişi gibidir.

📖 Sayfa 52 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

"Âyetlerimizi yalanlayanlari, hic bilmeyecekleri yerden yavaş yavaş helâke götüreceğiz." (A'râf, 182)

📖 Sayfa 43 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

O’ nu tanımadan onu sevdiklerini söylerler ki bu mümkün değildir.

📖 Sayfa 99 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Verdikleri vaazlarda, yaptıkları konuşmalarda takip edilmesi gereken metodun dışına çıkmışlardır. Allah' in (cc) koruduğu kişiler dışında zamane vaizlerinin tamamı böyledir. Sırf dikkat çekmek, şatahat türünden, dinde olmayan asılsız sözler ederler.

📖 Sayfa 74 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Takvâ sahibi olmak her Müslümana farzdır.

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Kalpte kötülük varsa, bu kötülük bütün azalara da sirayet eder

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Kötü alim, vadinin ağzını tıkayan kaya parçası gibidir; ne kendisi suyu emer ne de suyu bırakmaz ki bitkiler sudan yararlansın.

📖 Sayfa 67 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Kalpte kötülük varsa, bu kötülük âzâlara da sirâyet eder.

📖 Sayfa 63 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Nefsini kötülüklerden arındıran kurtuluşa ermiştir, onu kötülüklere gömen de ziyan etmiştir.

📖 Sayfa 60 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

"İnsanların en şerlisi kötü alimlerdir."

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Allah (c.c), "Hiçbir suçlu başkasının suçunu yüklenmez."(En'àm, 164),
"Bilsin ki insan için kendi çalışmasından bir şey yoktur." (Necm, 39) buyurur. Babasının sâlih bir kimse olmasıyla Allah'ın (c.c) azábından korunacağını sanan kişi, babasının yiyip içtikleriyle kendisinin doyacağını sanan kişi gibidir.

📖 Sayfa 52 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

" Nasihat meclislerine devam etmekte esas;dinlemek değil söylenenle amel etmektir."

📖 Sayfa 71 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Mübarek günlerde oruç tutar, belki bazen koca bir seneyi oruçlu geçirirler. Ancak oruç tuttukları bu günlerde, ne dillerini gıybetten, ne de ağızlarını haramdan korumaya gayret ederler. Ibadet halinde olduklarını unutup, faydasız işlere dalarlar. Böylece bir yandan iyi bir amel işlerken, diğer yandan vâcibi terk etmiş olurlar. Sonra da kurtuluşa erecekleri zannına kapılırlar. Nerede kurtuluş! Allah' in (cc) huzuruna temiz kalple varandan başkası kurtulamaz.

📖 Sayfa 82 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Akıllı kimse nefsini muhasebe eden ve ölümden sonrası için çalışandır. Âciz de, nefsini hevâsının peşine takan ve Allah'tan temennide bulunan kimsedir.

📖 Sayfa 52 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Allah kelamının asıl tadı manasındadır, telaffuzunda değil.

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Hazreti Ali dünyanın gerçek yüzünü tanımış, ona şöyle seslenmişti:
"Ey dünya! Bana ilişme. Git, başkasını aldat."

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Ne var ki Kur'an âyetleri dilleri üzerinde kayıp giderken, zihinleri dünya ile meşgul, kalpleri hayallerin peşinde koşar durur. Kur'ân'ın yasaklarını yasak belleyip, öğütlerini tutmak, emirlerini uygulayıp, çizdiği sınırları ihlal etmemek, aktardığı kıssalardan ibret almak için ayetlerin ihtiva ettiği mânâ üzerine düşünemezler. Muhtevanın tadını almayı değil, okuyuştaki nağmelerin lezzetine varmaya çalışırlar. Onun aldığı tat sesiyle sınırlıdır. Zîra Allah kelâmının tadına varsaydı, ne sesinin güzelliğine, ne okuyuşuna takılırdı. Allah kelâmının asıl tadı mânâsındadır, telaffuzunda değil.

📖 Sayfa 81 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Babasının salih bir kimse olmasıyla Allah'ın (c.c.) azabından korunacağını sanan kişi, babasının yiyip içtikleriyle kendisinin doyacağını sanan kişi gibidir.

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Allah'ın hoşnutluğunu kazanmaya yarayan bir ilmi, sırf dünyalık elde etmek için öğrenen kimse, kıyâmet günü cennetin kokusunu bile alamaz.

Ebû Dâvûd, İlim: 12

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Peygamberimiz (s.a.v.) taklitten uzaktır. O, tıpkı gözlerimizle nesneleri algılamamız gibi, basîret nuruyla hakîkatleri görmüştür.

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Kur'an zamana ve mekana bağlı kalmadan insana şöyle seslenir:
"Ey insan! İhsanı bol Rabb'ine karşı seni aldatan nedir?"
İnfitar/6

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Bişr el-Håfi ye, "Falan kişi çok namaz kılıyor,
cok oruç tutuyor." denildiğinde, "Yapması gerekeni
yapmayıp, başka işlerle meşgul olan bir zavallı. Onun öncelikle açları doyurması, muhtaçlara yardım etmesi gerekir. Bu onun için kendisini
maz kılmasından ve fakir fukarayı düşünmeden dünya malını toplamak için çalışmasından daha hayırlıdır."
demiştir.

📖 Sayfa 93 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Asıl fıkhın, Allah'ı (c.c) tanımak, O'nun cezâlandırmasından korku duyup takvâya sarılmak için onun sıfatlarını bilmek olduğunu bilmiyorlar.

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Bu kişiler kitap taşıyıcısı gibidir; sünneti anlamaya, üzerinde düşünmeye çalışmaz, sadece nakilde bulunurlar. Bu işin kendileri için yeterli olacağını düşünürler. Halbuki hadis ilminde amaç, sünnetin anlaşılması, mânâlarının üzerinde düşünülmesi olmalıdır. Önce hadis duyulacak, sonra anlaşılacak, sonra ezberlenecek, sonra amel edilecek, nihayetinde başkalarına ulaştırılacak.

📖 Sayfa 76 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Allah'ın İslâm'la şereflendirdiği bir toplumuz. Gayrı başka şeylerde şeref ve izzet aranmaz.

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Haset, ateşin odunları yiyip bitirdiği gibi hasenatı yer, bitirir.

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Kimin ilmi artar da, hidâyeti artmazsa, Allah'tan daha bir uzaklaşır.

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Babasının sâlih bir kimse olmasıyla Allah'ın azâbından korunacağını sanan kişi, babasının yiyip içtikleriyle kendisinin doyacağını sanan kişi gibidir.

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Allah, "Hiçbir suçlu başkasının suçunu yüklenmez." (En'âm, 164), "Bilsin ki insan için kendi çalışmasından başka bir şey yoktur." (Necm, 39) buyurur.

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Aynada ya da bir su birikintisinde Ay'ın parıltısını görüp onu Ay zannederek elini uzatan kişi büyük bir yanılgı içerisindedir.

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Mübârek günlerde oruç tutar, belki bazen koca bir seneyi oruçlu geçirirler. Ancak oruç tuttukları bu günlerde, ne dillerini gıybetten, ne de ağızlarını haramdan korumaya gayret ederler. İbâdet hâlinde olduklarını unutup, faydasız işlere dalarlar. Böylece bir yandan iyi amel işlerken, diğer yandan bir vacibi terk etmiş olurlar. Sonra da kurtuluşa erecekleri zannına kapılırlar. Nerede kurtuluş! Allah'ın (c.c) huzuruna temiz kalple varandan başkası kurtulamaz.

📖 Sayfa 82 · İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Bir şeyler ummak için önce çalışmak lâzım. Çalışmadan ummak bir çeşit aldanmadır.

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali

Sıkça Sorulan Sorular

İnsanın Aldanışı kimin eseridir?

İnsanın Aldanışı, İmam Gazali tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2016'da yayımlanmıştır.

İnsanın Aldanışı kaç sayfadır?

İnsanın Aldanışı, 112 sayfadır (Nefes Yayıncılık baskısı).

İnsanın Aldanışı'nın en ünlü sözü nedir?

“"Ey insan! İhsanı bol Rabb'ine karşı seni aldatan nedir?" (İnfitâr, 6)”

Bu sayfadaki alıntılar okur paylaşımlarından derlenmiştir. Kaynak eser: İnsanın Aldanışı — İmam Gazali. Eserin tamamı için kitabı edinmenizi öneririz.

🏷️ Kitap Alıntıları Tasavvuf-Mezhepler-Tarikatlar İmam Gazali