1969 tarihli Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali'nin en bilinen eserlerinden biridir. Büyüyen Ay Yayınları baskısıyla 150 sayfadır. Aşağıda, Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük'ü okuyanların en çok paylaştığı cümleler yer alıyor.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük'ten En Beğenilen Alıntılar
Hz.Peygamber:
📖 Sayfa 153 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
“Allah bir emire hayır dilediği zaman ona dürüst ve öğüt verici bir yardımcı verir. Emir unuttuğu zaman ona hatırlatır, yardım istediği zaman ona yardım eder.” buyuruyor.
Müminlerin başkanı! Müslümanların yararına olacak şeylerle uğraştığınız zaman, nafile ibadetleri bir tarafa bırakınız ve Müslümanların menfaatlerini bir an evvel kollayınız. Çünkü Müslümanların ihtiyaçlarını gidermek her türlü nafile ibadetten üstündür.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Nuşirevan’ın veziri geçmiş dönem emirlerinin güzelliklerini anlatırken şöyle der:
📖 Sayfa 91 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Öyle emirler gelmiştir ki, kendileri üzerindeki otoriteleri ve cüretleri, başkaları üzerindeki otorite ve cüretten çok daha fazla idi.
"Sultanın bir günlük adâleti, Allah'a (c.c) karşı yapacağı yetmiş yıllık nâfile ibadetinden daha üstündür."
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Emir, önce kendi etrafındakileri ıslah etmeli ve dürüst olan kimseleri etrafına toplamalıdır. Bunu yapmaya gücü yetmeyen emirin halka yönelmeye ne hakkı vardır?
📖 Sayfa 141 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
- " (...) Her nimet ölüm ânında elden çıkar, bu yüzden akıllı kimselerin yanında onun bir değeri ve düşünenlerin yanında onun bir tehlikesi yoktur.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Çünkü insan ne kadar da yaşasa, ömrünün süresi bitince uzun yaşamanın bir faydasını görmez.
Hz. Nuh bin sene yaşadı. Bu kadar yaşamasına rağmen sanki yaşamamıştı...
Başkan! Şayet dünyalık şeyler için halkınıza zulüm ve eziyet ediyorsanız ve dünyadaki isteğiniz güzel yemek ise şunu biliniz ki; insanlıktan çıkıp arzuya köle olmuş olursunuz.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Bir maddenin temeline varmadan hüküm yürüten kimse âlim olarak değil, cahil olarak nitelenir. Yapılan kötülüğe karşı iyilik yapmayan, üstün insan olmaya lâyık değildir.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Sizde daimi olarak şu dört şeyin bulunması zaruridir:
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
▪Adalet
▪Akıl
▪Sabır
▪Haya
Dört şeyi kendinizden uzaklaştırınız:
▪Haset
▪Gururlanmak
▪Nekeslik
▪Haksız yere düşmanlık
Ebu’l-Kasım el-Hekim şöyle der:
📖 Sayfa 167 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
“Dünyanın fitneleri üç kimseden doğar:
1.Her duyduğu haberi yayanlardan,
2.Her habere kulak kabartanlardan,
3.Haberlerin arkasında hemen koşanlardan.
Bu üç grup pişmanlıkdan ve melanetten kurtulamazlar.”
Lider olan kimsenin üzerine en başta gerekli olan bu rütbe ve mevkiye lâyık olup olmadığını ve bu büyük işin sevap ve günahının da ona göre olacağını hatırından çıkarmamasıdır. Çünkü liderlik büyük bir nimettir ve bu nimet üzerine başka nimetlerden hiçbiri tercih olunamaz. Bu görevi hakkıyla deruhte eden sonsuz bir saadete kavuşur. Böyle yapmayan ve üstelik zorbalık ve zulümle emaneti kirleten en büyük bedbahtla uğrar.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Bu dünya bir köprüdür. İnsan, burayı bir köprü olarak telâkki etmez, bütün gücünü burayı ma'mur etmekle geçirirse vaktini kaybetmiş ve gideceği yeri unutmuş olur. Böylesi akılsız bir cahildir. Akıllı insan; ancak ihtiyacını karşılamak için uğraşan, elinde bulunan mal ve mülkünü hak yolda harcayıp dünyasını dinine sebep olarak kılandır. İhtiyaçtan ziyadesini toplarsa bu öldürücü bir zehir olur.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Bütün eşya insanla, insan ise ilimle güzelleşir.
📖 Sayfa 158 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Ezelden bu güne kaç kişi geçti, daha kimler geçecek, ezel ve ebed arasındaki ömrün kıymeti nedir? İnsanlar daima bunu düşünmelidir. Çünkü dünya hayatı bir yolcunun yolculuk hayatına benzer.
📖 Sayfa 68 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
"O zamanda insanlar uykudaydı bilginler uyanıktı, bugün bilginler uykuda halk ise ölü vaziyettedir. Ölünün yanında uyuklayan dirinin ona ne faydası olur?"
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Ey melik! Allah'ın gerçek nimetini yerine getir. Onun nimeti: Dürüst iman ve itikat, güzel yüz, iyi ahlak ve iyi iştir.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Biliniz ki; siz yaratıksınız, sizin bir yaratanınız var. O bütün âlem ve âlemdeki olan şeylerin yaratıcısıdır, tektir, orta ve dengi yoktur. Varlığı ezeli (başlangıçsız) ve ebedi (sonsuz)dir. Ezelde ve ebette varlığı zaruridir. Varlığı -diğer varlıklar gibi- sonradan değildir. O bizatihi mevcuttur, her şey O'na muhtaçtır, fakat O'nun hiçbir şeye ihtiyaç yoktur.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Sultanın ıslahına uğraşmak gayesiyle ona yaklaşan bilginler, bir gün gelir onun yoluna girerler.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
*
Tıpkı bir tarafa meyletmiş bir duvarı düzeltmek için sırtını dayayıp, sonunda duvarın altında kalan adamın durumuna benzerler.
İnsanların Allah'a en sevgili ve O'na en yakın olanı adil yönetici, Allah'a en sevimsiz ve O'na en uzak olanı zalim yöneticidir.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Hatem’ül Asam’a, “bizden öncekilerin buldukları saadeti bizim bulamamamızın sebebi nedir?” diye sorulur.
📖 Sayfa 169 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
O da şöyle cevaplandırır:
“Çünkü siz beş şeyi kaybettiniz:
Öğüt veren samimi öğretmen,
Uygun arkadaş,
Devamlı hamd,
Helâl kazanç,
Müsait zaman.”
İskender’e:
📖 Sayfa 162 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
“Hocana niçin babandan daha fazla değer veriyorsun?” diye sorduklarında, o şöyle cevap verir:
“Babam fani hayata gelmemin sebebi, hocam ise bakideki hayatımın sebebidir.”
herkes bilir ki sultanlarda vefa yoktur ve dostluklarına güven olmaz. onlar birinde bir menfaat görmedikten sonra herhangi bir ikramda bulunmazlar; menfaatlerini elde ettikten sonra tanımazlıktan gelirler.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
"Olgun adam görevli bulunduğu işten dolayı bir şeref kazanmaz. Belki görev olgun insanla değer kazanır."
📖 Sayfa 83 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Bu dünya bir köprüdür. İnsan, burayı bir köprü olarak telâkki etmez, bütün gücünü burayı ma'mur etmekle geçirirse vaktini kaybetmiş ve gideceği yeri unutmuş olur...
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Birinin sırrı kendi esiri iken bunu yaydığında kendisi onun esiri olacağı tecrübeli kimselere açık olan bir gerçektir. Akıllı kimse, sırlarını birine emanet etmenin çokça zor olacağını bilmelidir. Sırları bilip de muhafaza eden pek azdır.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Saltanatın muhafazası ancak öğüt veren ve işlerde yardımcı olan hayırlı arkadaşlar sayesindedir. Hayırlı arkadaş, hükümdar muttaki olduğu zaman fayda verir. Çünkü önce aslın yani kökün sonra dalın iyi olması zaruridir.
📖 Sayfa 151 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Her nimet ölüm anında elden çıkar, bu yüzden akıllı kimselerin yanında onun bir değeri ve düşünenlerin yanında onun bir tehlikesi yoktur. Çünkü insan ne kadar da yaşasa ömrünün süresi bitince uzun yaşamanın bir faydasını görmez. Hz. Nuh bin sene yaşadı. Bu kadar yaşamasına rağmen sanki yaşamamıştı.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Başkan, dünyasını dini için terk eden, dünya mevkii için liderin gözüne zulmü cazip gösteren kimseleri yanından uzaklaştırmalı, böylelerini vatandaşlıktan çıkarmalıdır.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Hekim şöyle der:
📖 Sayfa 180 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Lâşeden kötü koku geldiği gibi, cahilden de cehalet kokusu gelir. Dolayısıyla bu kişiler komşu ve yakınlarını rahatsız eder.
Gazâlî, dünya hayatını bir ağaç olarak tasavvur ediyor. Köklerinin toprağın derinliklerine yol bulmuş tevhidi, dalları ise insanların dünya mülkünde gerçekleştirdikleri iş ve eylemlerinin temsil ettiği bir ağaç. Dünyayı tanıma ve bilme ile kendini bilme de bu ağacın sulandığı iki kaynak durumunda.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
"Bütün eşya insanla, insan da ilimle güzelleşir."
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Yaratılmışların en şereflisi olan Hazreti Muhammed (s.a.v) için, sahabeleri Bedir Gazvesi’nde bir ağacı budayıp bir gölgelik yaparlar. Peygamber efendimiz istirahata çekildikleri zaman Cebrail (a.s) gelip şöyle der:
📖 Sayfa 62 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
“Ya Resulallah! Ashâbın güneşin altında bulunurken senin gölgelikte oturman uygun değildir.”
Hazreti Peygamber(s.a.v), bunun üzerine hemen gölgeliği yıkıp ashabı arasında otururlar.
Bu kadar basit bir şeyden dolayı yaratılmışların en şereflisi uyarıldıktan sonra başkalarının durumu ne olur?
Halbuki 527 Ramazan’ı tarihiyle Sultan Sencer tarafından halifenin vezirine bu iktidar sahibi katibin yazısı ile yazılmış bir mektupta bizzat Sencer’in okuma ve yazma bilmediği ifade edilir. Padişahın ilimseverliği ilim ve ulemaya hürmet ve muhabbeti ve her taraftan kendi adına bir çok eserler telif edilmiş olduğu hakkındaki rivayetlerine rağmen kendisinin okuma yazma bilmemesi az çok gariplikten uzak değilse de şurası kesindir ki kendisi cahil değildi.
📖 Sayfa 28 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Müminlerin Emiri!
📖 Sayfa 62 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Müslümanların yararına olacak şeylerle uğraştığınız zaman nafile ibadetleri bir tarafa bırakınız ve müslümanların menfaatlerini bir an evvel kollayınız. Çünkü müslümanların ihtiyaçlarını gidermek her türlü nafile ibadetten daha üstündür.
Evla olan dua, gece karanlıklarında yalnızca Allah ü Teala’ya gizli olarak münacaat etmektir. Çünkü halk arasında aleni yapılan dualar riyadan uzak olamaz. Allah’ın yanında ise samimi olmayan böyle riya ile karışık dualar makbul ve müstecap değildir.
📖 Sayfa 19 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Her nimet ölüm anında elden çıkar, bu yüzden akıllı kimselerin yanında onun bir değeri yoktur.
📖 Sayfa 33 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Çünkü insan ne kadar da yaşasa ömrünün süresi bitince uzun yaşamanın bir faydasını görmez. Hazreti Nuh bin sene yaşadı, bu kadar yaşamasına rağmen sanki yaşamamıştı.
Hz. Ömer diyor ki:
📖 Sayfa 58 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
“Kızgınlık anında ahlâkı tecrübe edilmeyen kimseye itimat edilemez.”
Bir hekim şöyle demiştir: "Nasıl ki leşten kötü ve pis koku geliyorsa; cahilden de o çirkin cehalet kokusu gelir; bu hâliyle o, komşularına ve akrabalarına zarar verir."
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Emirin, adil, dirayetli ve dürüst bir başvezirinden dolayı kadri yükselir ve bu sayede emir herkes tarafından güzel anılır. Hiçbir emir, başvezirsiz devlet işlerini yürütemez; emir tek başına hareket ederse şüphesiz sapar.
📖 Sayfa 115 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Emir, en üstün bir güce ve dereceye sahip olsa bile yine de bilgili ve akıllı ashabıyla müşavere etmeyi kendine ilke edinmelidir.
Müminlerin başkanı! Durumunu ve davranışları daima Allah'ın yoluna mutabık ve uygun yapıp o yolun dışına çıkmayınız. Şayet siz o yola aykırı hareket ederseniz, halkınız da size uyup hepsi eğri yolda kalabilirler.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Şunu biliniz ki ey başkan, Allah size birçok nimetler ve askeri bir güç vermiştir. Size yaraşan, bunlara karşı şükretmek ve Allah'ın dinini yaymaktır. Allah'ın nimetine şükretmeyen O'nun isimlerini yüceltmez. Bu nimetleri takdir etmediğinden dolayı kıyamet gününde rüsva olur.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Emirliği elinden gitmiş bir emire “ Yönetimin neden elinden alındı ve ülke neden elinden çıktı?” şeklinde bir soru sorulunca, O:
📖 Sayfa 145 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
“Devlet ve elimdeki kuvvet ile gururlanmam, müşavereden uzaklaşmam, ehliyetsiz kimseleri önemli işlere tayin etmem, ihtiyaç anında gereken çarenin ne olduğu husunda fikrimin azlığı, acele yapılması gereken işlerde acele etmemem, fırsat çıkınca değerlendirememem ve halkın ihtiyacını karşılamak için az çaba göstermem…” cevabını verir.
Bir bilgine "Ölüm ve uyku nedir?" diye sorulduğunda:
📖 Sayfa 164 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Uyku hafif bir ölüm, ölüm ise ağır bir uykudur." demiştir.
"Zenginlik nedir?" diye sorulduğunda:
"Kanaat ve rızadır." demiştir.
"Aşk nedir?" diye sorulduğunda:
"Ruhun hastalanması ve insanın hasret içinde ölmesidir." cevabını vermiştir.
Dünyanın en mesut devletinin başında bulunan kişisi, fakirlerin yararına olacak bir şeyi unuttuğu zaman, onu hatırlatan; hayırlı bir projeden bahsettiğinde bunun tahakkukuna yardımcı olan bir başvezire sahip olandır.
📖 Sayfa 116 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Hz. Ömer bir vali tayin ettiği zaman onlara:
📖 Sayfa 95 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
“İhtiyaç içinde kaldığınız zaman bunu gidermek için hayvanlarınızı ve silahlarınızı satınız fakat ellerinizi müslümanların mali evine- Beytülmal’e uzatmayınız. İhtiyaç sahiplerine karşı kapılarınızı asla kilitlemeyiniz.” demiştir.
Sekiz şey sahibine zillet verir onu küçük düşürür.
📖 Sayfa 173 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
1.Çağrılmayan sofraya oturmak,
2.Ev sahibine emretmek,
3.Düşmanlarından yardım ve iyilik beklemek,
4.Konuşan iki kişinin arasına sokulup onları dinlemeye çalışmak,
5.Devletin emirine hakaret yağdırıp onu küçük düşürmeye çalışmak,
6.Layık olmadığı mevkide oturmak,
7.Kimse dinlemediği halde konuşmak,
8.Ehil ve layık olmayan kimselerle dost olmak.
Dinin bekası başkanla, başkanın bekası askerle, askerin bekası mali güçledir. Aynı şekilde mali güç ülkenin mamur olmasıyla, ülkenin mamur olması ise adil davranmakladır.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
En iyi başkan, karakter sahibi kimselerin, yönetiminden dolayı rahat ettiği, karaktersizlerin ise korku içinde yaşadıkları kimsedir. Kötü başkan ise bunun aksinedir: İyi karakterli insanlar korkulu bir hayat içinde bulunurlarken, kötüler ise istedikleri gibi yaşarlar.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Halk bir darlıkla, bir zorlukla ve bilhassa bir kıtlıkla karşı karşıya bulunduğu zaman, devlet hazinesinden onlara yardım edip onları kurtarmalıdır. İdarecilerden biri halkı bir afetle karşı karşıya bulduğu zaman bunu hemen devlet başkanına bildirmelidir.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Hz.Ali de şöyle der:
📖 Sayfa 45 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
“Yerdeki kadı (hakim) yukarıda bulunan kadı (Allah) ile karşılaştığında vay haline! Yalnız adil olan, arzusuna göre hükmetmeyen, yakınlarının tarafını tutmayan, tamahkarlık ve korkudan dolayı hükmünü değiştirmen, Allah’ın kitabını aynası yapan, gözünü O’na diken ve içindekilere göre hükmeden kimse bunun dışındadır.”
İlim ve bilginlere hürmet ve muhabbette Abbasiler arasında Me’mun’u, Selçuklular’da da altmış yıla yakın hükümdarlık tahtını işgal etmiş Sultan Sencer’i görmek kabildir.
📖 Sayfa 13 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Halk hakkında merhametli olan kimseleri devlet işlerinde çalıştırmalı, bu karakterde olmayanları devlet işlerinden uzaklaştırmalıdır. Kalbini adalet duygularıyla doldurmalı, bakanlarını denemeli ve tabiatında bozgunculuk bulunanları tanımalıdır. Çünkü adaletin yeri kalptir. Başkanın adalet güneşi kalbinden fışkırır, ailesi onun aydınlığıyla aydınlanır ve şuaları bütün dünyayı kuşatır, yurdunda bulunan bu parıltılardan dolayı bütün halk huzur duyar, düşmanlar ise hiçbir yönden el uzatamazlar. Güneşi bırakıp başka şeylerde aydınlık arayanlar muhal olan bir şeyi aramış olurlar.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Başvezir, emirin kulağı, gözü, dili ve kalbi mesabesindedir.
📖 Sayfa 114 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Bedenin yaptığı işler kalpteki imanın belirtileridir.
📖 Sayfa 40 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
“O karanlık gecede karıncanın ayağını görendir.”
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Kalbimden kini çıkarmadan rahat etmem!
📖 Sayfa 147 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Mü’minlerin Başkanı! Devletin şerefini korumayan kimseleri vali olarak göndermekten sakınınız.
📖 Sayfa 43 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Rabbim! Yorularak ve bedenim eziyet çekerek meydana getirdiğim şeyden yeme sanatını bana öğret.
📖 Sayfa 30 · Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Bu zamanda hak bir söz söyleyenin kapısının önünde aleyhine ayağa kalkarlar.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
“Cenab-ı Hak, İslâm başbuğunu İslâm ülkesinde payidar etsin.”
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali
Sıkça Sorulan Sorular
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük kimin eseridir?
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, İmam Gazali tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1969'da yayımlanmıştır. Türkçeye Osman Şekerci çevirmiştir.
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük kaç sayfadır?
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük, 150 sayfadır (Büyüyen Ay Yayınları baskısı).
Mülkün Sultanlarına / Nasihatül'l-Mülük'ün en ünlü sözü nedir?
“Hz.Peygamber: “Allah bir emire hayır dilediği zaman ona dürüst ve öğüt verici bir yardımcı verir. Emir unuttuğu zaman ona hatırlatır, yardım istediği zaman ona yardım eder.” buyuruyor.”
Yorumlar
Yorumlar
Yorum Gönder